ഭോജ്ശാല കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് സമുച്ചയം ഇനി സരസ്വതി ക്ഷേത്രം; തർക്കഭൂമിയിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് പൂർണ്ണ ആരാധനാ സ്വാതന്ത്ര്യം അനുവദിച്ച് മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതി;പള്ളി നിർമ്മിക്കാൻ മുസ്ലിംകൾക്ക് പകരം ഭൂമി നൽകാം
ധാർ: മധ്യപ്രദേശിലെ ധാറിലുള്ള ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ ഭോജ്ശാല കമാൽ മൗല മസ്ജിദ് സമുച്ചയത്തിന്റെ ഉടമസ്ഥാവകാശ തർക്കത്തിൽ മധ്യപ്രദേശ് ഹൈക്കോടതിയുടെ ഇൻഡോർ ബെഞ്ച് സുപ്രധാന വിധി പ്രഖ്യാപിച്ചു. വിവാദമായ സമുച്ചയം പൂർണ്ണമായും ഒരു ഹൈന്ദവ ക്ഷേത്രമാണെന്നും, അവിടെ മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് നിസ്കാരം നടത്താൻ അനുവാദം നൽകുന്ന നിലവിലുള്ള രീതി നിർത്തലാക്കണമെന്നും കോടതി ഉത്തരവിട്ടു. ആർക്കിയോളജിക്കൽ സർവേ ഓഫ് ഇന്ത്യ സമർപ്പിച്ച ശാസ്ത്രീയ സർവേ റിപ്പോർട്ട് വിശദമായി പരിശോധിച്ച ശേഷമാണ് ജസ്റ്റിസുമാരായ എസ്.എ. ധർമ്മാധികാരി, ഗജേന്ദ്ര സിംഗ് എന്നിവരടങ്ങിയ ഡിവിഷൻ ബെഞ്ച് ഈ വിധി പുറപ്പെടുവിച്ചത്.
സമുച്ചയത്തിനുള്ളിൽ കണ്ടെത്തിയ തൂണുകൾ, ലിഖിതങ്ങൾ, ശില്പങ്ങൾ എന്നിവയെല്ലാം 11-ാം നൂറ്റാണ്ടിലെ ഹിന്ദു വാസ്തുവിദ്യയുടെ ഭാഗമാണെന്നും അവ പിൽക്കാലത്ത് മാറ്റം വരുത്തിയതാണെന്നും കോടതി നിരീക്ഷിച്ചു. ഇതോടെ ഭോജ്ശാല സമുച്ചയത്തിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് തടസ്സങ്ങളില്ലാതെ ആരാധന നടത്താനുള്ള പൂർണ്ണമായ അവകാശം കൈവന്നിരിക്കുകയാണ്.
നിലവിൽ ചൊവ്വാഴ്ചകളിൽ ഹിന്ദുക്കൾക്ക് പൂജ നടത്താനും വെള്ളിയാഴ്ചകളിൽ മുസ്ലിങ്ങൾക്ക് നിസ്കാരം നടത്താനുമായിരുന്നു പുരാവസ്തു വകുപ്പ് അനുമതി നൽകിയിരുന്നത്. എന്നാൽ ഈ വിഭജനം ഇനി മുതൽ ബാധകമായിരിക്കില്ലെന്നും സമുച്ചയം പൂർണ്ണമായും ഹിന്ദു ക്ഷേത്രമായി നിലനിൽക്കുമെന്നും കോടതി വ്യക്തമാക്കി. സമുച്ചയത്തിനുള്ളിലെ തർക്ക പ്രദേശത്ത് നിന്ന് മുസ്ലിം പള്ളിയുടെ ഭാഗങ്ങൾ എന്ന് അവകാശപ്പെട്ട ഘടനകൾ ശാസ്ത്രീയ പരിശോധനയിൽ നിലനിൽക്കുന്നതല്ലെന്ന് കോടതി കണ്ടെത്തി. പള്ളിക്ക് വേണമെങ്കിൽ മറ്റു ഭൂമി കണ്ടെത്തി ആരാധനാ കർമ്മങ്ങൾ നിർവ്വഹിക്കാമെന്നും കോടതി പറഞ്ഞു.
1034-ൽ ഭോജരാജാവ് പണികഴിപ്പിച്ച വാഗ്ദേവി (സരസ്വതി) ക്ഷേത്രമായിരുന്നു ഇതെന്ന ചരിത്രപരമായ വാദത്തിനാണ് കോടതി ഇപ്പോൾ നിയമപരമായ സാധുത നൽകിയിരിക്കുന്നത്. സമുച്ചയത്തിന്റെ സംരക്ഷണത്തിനായി പ്രത്യേക സമിതി രൂപീകരിക്കാനും കോടതി സർക്കാരിനോട് നിർദ്ദേശിച്ചു. ഈ വിധി രാജ്യത്തെ സമാനമായ മറ്റ് പുരാവസ്തു തർക്കങ്ങളിലും വലിയ നിയമപരമായ ചർച്ചകൾക്ക് വഴിതുറക്കും. വിധിയെത്തുടർന്ന് ക്രമസമാധാന പ്രശ്നങ്ങൾ ഉണ്ടാകാതിരിക്കാൻ ധാർ ജില്ലയിൽ കനത്ത സുരക്ഷാ ക്രമീകരണങ്ങളാണ് ഏർപ്പെടുത്തിയിരിക്കുന്നത്.
