ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡം പിളരുന്നു; പുതിയൊരു സമുദ്രം പിറവിയെടുക്കും, ഇല്ലാതാകുമോ ആഫ്രിക്ക?

അഡിസ് അബാബ: ഭൂമിയുടെ ഭൂപടം മാറ്റിവരയ്ക്കുന്ന തരത്തിൽ ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഖണ്ഡം രണ്ടായി പിളരുന്നതായി പുതിയ ഗവേഷണ റിപ്പോർട്ടുകൾ. കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ റിഫ്റ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭീമൻ വിള്ളലിലൂടെയാണ് ഭൂഖണ്ഡം വേർപെടുന്നത്. ഈ പ്രക്രിയ പൂർത്തിയാകുന്നതോടെ ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ആഫ്രിക്കൻ ഭൂഭാഗങ്ങൾക്കിടയിൽ പുതിയൊരു സമുദ്രം രൂപപ്പെടുമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ പ്രവചിക്കുന്നു. അഫാർ മേഖലയിലെ ഭൂമിയുടെ ഘടനയെക്കുറിച്ച്‌ പുതിയ വിവരങ്ങൾ വെളിപ്പെടുത്തുന്ന ഗവേഷണം ഈ മാസം ‘ജേണൽ ഓഫ് ആഫ്രിക്കൻ എർത്ത് സയൻസസ്’ എന്ന മാസികയിൽ പുറത്തുവന്നിരുന്നു.

ഭീമൻ വിള്ളലും പ്ലേറ്റുകളുടെ നീക്കവും

കിഴക്കൻ ആഫ്രിക്കൻ റിഫ്റ്റ് എന്നറിയപ്പെടുന്ന ഭീമൻ വിള്ളലാണ് ഈ അത്ഭുത പ്രതിഭാസത്തിന് പിന്നിൽ. ആഫ്രിക്കയുടെ കിഴക്കൻ ഭാഗമായ സൊമാലിയൻ പ്ലേറ്റ്, പ്രധാന ഭാഗമായ നുബിയൻ പ്ലേറ്റിൽ നിന്ന് സാവധാനം അകന്നുപോകുന്നതാണ് ഇതിന് കാരണം. എത്യോപ്യയിലെ അഫാർ മേഖലയിലുള്ള ‘ട്രിപ്പിൾ ജംഗ്ഷൻ’ എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്താണ് മാറ്റങ്ങൾ കൂടുതൽ പ്രകടമായിരിക്കുന്നത്. ഇവിടെ അറേബ്യൻ, നുബിയൻ, സൊമാലിയൻ എന്നീ മൂന്ന് ടെക്‌റ്റോണിക് പ്ലേറ്റുകൾ പരസ്പരം അകന്നുകൊണ്ടിരിക്കുകയാണ്.

പുതിയ സമുദ്രം എങ്ങനെ രൂപപ്പെടും?

അഫാർ മേഖലയിലെ ഭൂമിയുടെ പുറംതോട് ഇതിനകം തന്നെ വളരെ നേർത്തതാണ്. ഈ പ്രദേശത്തിന്റെ ഭൂരിഭാഗവും സമുദ്രനിരപ്പിന് താഴെയാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. പ്ലേറ്റുകൾക്കിടയിലെ വിടവ് വർദ്ധിക്കുകയും താഴ്‌വരയുടെ ആഴം കൂടുകയും ചെയ്യുന്നതോടെ, ചെങ്കടലിൽ നിന്നും ഏദൻ ഉൾക്കടലിൽ നിന്നുമുള്ള വെള്ളം ഈ ഭാഗത്തേക്ക് ഇരച്ചുകയറും. കാലക്രമേണ ഇത് വലിയൊരു സമുദ്രതടമായി മാറും. വടക്കൻ ഭാഗത്താണ് പ്ലേറ്റുകളുടെ വ്യാപന നിരക്ക് ഏറ്റവും കൂടുതലെന്നും അതിനാൽ അവിടെയായിരിക്കും ആദ്യം സമുദ്രം രൂപപ്പെടുകയെന്നും വിർജീനിയ ടെക് സർവകലാശാലയിലെ ഭൗമശാസ്ത്രജ്ഞ ഡോ. സാറ സ്റ്റാമ്പ്‌സ് നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

കാരണങ്ങൾ തേടി ശാസ്ത്രജ്ഞർ

ഭൂമിയുടെ ഉള്ളിൽ നിന്നുള്ള മാഗ്മയുടെ (ഉരുകിയ പാറകൾ) സ്പന്ദനങ്ങളാണ് പിളർപ്പിന് പിന്നിലെ ചാലകശക്തിയെന്ന് ‘നേച്ചർ ജിയോസയൻസ്’ മാസികയിൽ പ്രസിദ്ധീകരിച്ച പഠനം പറയുന്നു. ഭൂമിക്കടിയിലെ ഇത്തരം സ്പന്ദനങ്ങളാണ് പ്ലേറ്റുകളെ വിഘടിപ്പിക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നത്. നിലവിൽ വർഷത്തിൽ ഏകദേശം 0.28 ഇഞ്ച് എന്ന വളരെ കുറഞ്ഞ വേഗതയിലാണ് വിഭജനം നടക്കുന്നത്.

പാരിസ്ഥിതിക ആഘാതങ്ങൾ

പൂർണ്ണമായ വിഭജനത്തിന് ദശലക്ഷക്കണക്കിന് വർഷങ്ങൾ എടുക്കുമെങ്കിലും, ഈ പ്രക്രിയ ഇപ്പോൾത്തന്നെ പ്രാദേശികമായി ആഘാതങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നുണ്ട്. മേഖലയിലെ വർദ്ധിച്ചുവരുന്ന ഭൂകമ്പ സാധ്യതകളും അഗ്‌നിപർവ്വത സ്‌ഫോടനങ്ങളും ജനജീവിതത്തെ ബാധിച്ചേക്കാമെന്ന് ശാസ്ത്രജ്ഞർ മുന്നറിയിപ്പ് നൽകുന്നു. ഭൂഖണ്ഡം രണ്ടായി പിളരുമ്പോൾ അത് ആഗോള കാലാവസ്ഥയെയും സമുദ്രപ്രവാഹങ്ങളെയും എങ്ങനെ ബാധിക്കുമെന്നതിനെക്കുറിച്ച് കൂടുതൽ പഠനങ്ങൾ നടന്നുവരികയാണ്.