ഹൃദയാഘാതവും ഹൃദയസ്തംഭനവും ഒന്നല്ല;  തെറ്റിദ്ധാരണകൾ ജീവനെടുത്തേക്കാം

ഹൃദയാഘാതവും (Heart Attack) ഹൃദയസ്തംഭനവും (Heart Failure) ഒരേ അവസ്ഥയാണെന്ന തെറ്റിദ്ധാരണ ഇന്ത്യക്കാരിൽ വ്യാപകമാണ്. എന്നാൽ വൈദ്യശാസ്ത്രപരമായി ഇവ രണ്ടും തീർത്തും വ്യത്യസ്തമാണെന്നും, രോഗലക്ഷണങ്ങൾ നേരത്തെ തിരിച്ചറിഞ്ഞ് സമയബന്ധിതമായി ചികിത്സ തേടാൻ ഇവ തമ്മിലുള്ള വ്യത്യാസം മനസ്സിലാക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണെന്നും കാർഡിയാക് സയൻസസ് ചെയർമാനും സീനിയർ കാർഡിയോതൊറാസിക് സർജനുമായ ഡോ. അജീത് ബാന വ്യക്തമാക്കുന്നു.

ലോകാരോഗ്യ സംഘടനയുടെ 2016-ലെ കണക്കനുസരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ സാംക്രമികേതര രോഗങ്ങൾ മൂലമുള്ള മരണങ്ങളിൽ 27 ശതമാനവും ഹൃദയസംബന്ധമായ രോഗങ്ങൾ മൂലമാണ്. കൂടാതെ 40-നും 69-നും ഇടയിൽ പ്രായമുള്ളവരിൽ നടക്കുന്ന 45 ശതമാനം മരണങ്ങൾക്കും കാരണം ഹൃദ്രോഗങ്ങളാണ്.

ഹൃദയത്തെ ഒരു ‘പമ്പ്’ ആയും രക്തധമനികളെ ‘ഇന്ധന പൈപ്പുകൾ’ ആയും ഉപമിച്ചുകൊണ്ട് ഡോക്ടർ വ്യത്യാസം വിശദീകരിക്കുന്നു:

• ഹൃദയാഘാതം (Heart Attack): ധമനികളിൽ പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന തടസ്സം മൂലം ഹൃദയപേശികളിലേക്കുള്ള രക്തയോട്ടം നിലയ്ക്കുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. രക്തയോട്ടം വേഗത്തിൽ പുനഃസ്ഥാപിച്ചില്ലെങ്കിൽ ഹൃദയപേശികൾ നശിച്ചുപോകും. ഓരോ മിനിറ്റും നിർണായകമായ അടിയന്തര സാഹചര്യമാണിത്.
• ഹൃദയസ്തംഭനം (Heart Failure): ശരീരത്തിന് ആവശ്യമായ രക്തം വിതരണം ചെയ്യാൻ കഴിയാത്ത വിധം ഹൃദയം ദുർബലമാകുകയോ കട്ടിയാകുകയോ ചെയ്യുന്ന അവസ്ഥയാണിത്. ഇവിടെ ഹൃദയം പ്രവർത്തനം നിർത്തിയിട്ടില്ലെങ്കിലും കാര്യക്ഷമമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നില്ല. ഇത് ക്രമേണ വികസിക്കുന്ന ഒന്നാണ്.

ഒരു വലിയ ഹൃദയാഘാതം കാലക്രമേണ ഹൃദയസ്തംഭനത്തിലേക്ക് നയിച്ചേക്കാം. എന്നാൽ ഉയർന്ന രക്തസമ്മർദ്ദം, വാൽവ് തകരാറുകൾ, കാർഡിയോമയോപ്പതി, അണുബാധകൾ, പാരമ്പര്യ ഘടകങ്ങൾ എന്നിവ മൂലവും ഹൃദയസ്തംഭനം ഉണ്ടാകാം.

രോഗലക്ഷണങ്ങളിലെ വ്യത്യാസം

നെഞ്ചിലെ ഭാരം, കൈ, താടിയെല്ല്, തോൾ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക് പടരുന്ന വേദന, വിയർപ്പ്, ശ്വാസതടസ്സം, ഓക്കാനം എന്നിവയാണ് ഹൃദയാഘാതത്തിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷണങ്ങൾ. സ്ത്രീകളിലും പ്രായമായവരിലും പ്രമേഹമുള്ളവരിലും ഇത് അസിഡിറ്റിയോ ദഹനക്കേടോ ആയി തെറ്റിദ്ധരിക്കപ്പെടാൻ സാധ്യതയുണ്ട്.

അതേസമയം, കോണിപ്പടികൾ കയറുമ്പോഴുള്ള ശ്വാസതടസ്സം, കിടക്കുമ്പോൾ അനുഭവപ്പെടുന്ന ശ്വാസംമുട്ടൽ, കണങ്കാലുകളിലെ വീക്കം, ദൈനംദിന കാര്യങ്ങളിൽ ഉണ്ടാകുന്ന അസാധാരണ ക്ഷീണം എന്നിവയാണ് ഹൃദയസ്തംഭനത്തിന്റെ ലക്ഷണങ്ങൾ.

പെട്ടെന്നുണ്ടാകുന്ന നെഞ്ചുവേദനയോ ശ്വാസതടസ്സമോ അവഗണിക്കരുത്. മരുന്നുകൾ, ആഞ്ചിയോപ്ലാസ്റ്റി, ബൈപാസ് സർജറി, ഹൃദയം മാറ്റിവെക്കൽ എന്നിവയിലൂടെ രണ്ട് അവസ്ഥകളും ചികിത്സിക്കാമെങ്കിലും, സ്ഥിരമായ നാശനഷ്ടങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നതിന് മുൻപ് പ്രതിരോധിക്കുന്നതാണ് ഏറ്റവും ഫലപ്രദം.