‘സൗദിയുടെ മണ്ണിൽനിന്ന് യുഎസ് യുദ്ധവിമാനങ്ങൾ പറന്നുയരാൻ അനുവദിക്കില്ല’- ഹോർമുസ് നീക്കത്തിന് ഉടക്ക്, ‘പ്രോജക്ട് ഫ്രീഡം’ നിർത്തിവച്ച് ട്രംപ്

വാഷിങ്ടൺ/റിയാദ്: ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ ഇറാന്റെ ഉപരോധം തകർക്കാൻ ലക്ഷ്യമിട്ട് അമേരിക്ക പ്രഖ്യാപിച്ച ‘പ്രോജക്റ്റ് ഫ്രീഡം’ ദൗത്യം പെട്ടെന്ന് നിർത്തിവെക്കാൻ പ്രസിഡന്റ് ഡൊണാൾഡ് ട്രംപിനെ പ്രേരിപ്പിച്ചത് സൗദി അറേബ്യയുടെ കടുത്ത നിലപാടെന്ന് റിപ്പോർട്ട്. ദൗത്യത്തിൽ പങ്കെടുക്കുന്ന അമേരിക്കൻ യുദ്ധവിമാനങ്ങൾക്ക് സൗദി അറേബ്യയുടെ ആകാശപാത ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും താവളങ്ങളിൽ നിന്ന് പറക്കുന്നതിനും റിയാദ് വിലക്കേർപ്പെടുത്തിയതോടെയാണ് ട്രംപ് തന്റെ തീരുമാനത്തിൽ നിന്ന് പിന്നോട്ടുപോയതെന്ന് എൻബിസി ന്യൂസ് റിപ്പോർട്ട് ചെയ്യുന്നു.

പ്രകോപിതരായി ഗൾഫ് സഖ്യകക്ഷികൾ
കഴിഞ്ഞ ഞായറാഴ്ച സോഷ്യൽ മീഡിയയിലൂടെ ട്രംപ് നടത്തിയ അപ്രതീക്ഷിത പ്രഖ്യാപനം സൗദി അറേബ്യ ഉൾപ്പെടെയുള്ള ഗൾഫ് സഖ്യകക്ഷികളെ ചൊടിപ്പിച്ചിരുന്നു. ദൗത്യം പ്രഖ്യാപിക്കുന്നതിന് മുൻപ് മേഖലയിലെ സുപ്രധാന പങ്കാളികളുമായി അമേരിക്ക വേണ്ടത്ര ചർച്ചകൾ നടത്തിയിരുന്നില്ല എന്നതാണ് സൗദിയെ പ്രകോപിപ്പിച്ചത്. ഇതിന് മറുപടിയെന്നോണം, റിയാദിന് തെക്കുകിഴക്കുള്ള പ്രിൻസ് സുൽത്താൻ എയർ ബേസ് ഉപയോഗിക്കുന്നതിനും സൗദി ആകാശപാതയിലൂടെ വിമാനങ്ങൾ പറത്തുന്നതിനും അമേരിക്കയ്ക്ക് അനുമതി നിഷേധിച്ചു.

തുടർന്ന് ട്രംപും സൗദി കിരീടാവകാശി മുഹമ്മദ് ബിൻ സൽമാനും തമ്മിൽ ഫോണിൽ സംസാരിച്ചെങ്കിലും ആകാശപാത ഉപയോഗിക്കുന്ന കാര്യത്തിൽ ധാരണയിലെത്താൻ സാധിച്ചില്ല. യുദ്ധവിമാനങ്ങളുടെയും റീഫ്യുയലിങ് ടാങ്കറുകളുടെയും സുരക്ഷാ കവചമില്ലാതെ കപ്പലുകൾക്ക് സംരക്ഷണം നൽകുക അസാധ്യമായതിനാൽ ദൗത്യം നിർത്തിവെക്കാൻ ട്രംപ് നിർബന്ധിതനാകുകയായിരുന്നു.

നയതന്ത്ര നീക്കങ്ങൾ സജീവം
ദൗത്യം തുടങ്ങി 36 മണിക്കൂറിനുള്ളിൽത്തന്നെ അത് താൽക്കാലികമായി നിർത്തിവെക്കുന്നതായി ട്രംപ് പ്രഖ്യാപിച്ചു. ഇറാന്റെ ഭാഗത്തുനിന്നുള്ള ചർച്ചകളിൽ പുരോഗതിയുണ്ടായതുകൊണ്ടാണ് ഈ തീരുമാനമെന്നാണ് ട്രംപ് അവകാശപ്പെടുന്നത്. അമേരിക്കയും ഇറാനും തമ്മിലുള്ള യുദ്ധം അവസാനിപ്പിക്കാൻ പാകിസ്ഥാൻ നടത്തുന്ന നയതന്ത്ര ഇടപെടലുകളെ സൗദി അറേബ്യ പിന്തുണയ്ക്കുന്നുണ്ട്. ഇറാന്റെ സാമ്പത്തികാവസ്ഥ പരിതാപകരമാണെന്നും യുദ്ധം തുടരാൻ അവർക്ക് കഴിയില്ലെന്നും ഈ സാഹചര്യത്തിൽ ചർച്ചകൾക്ക് പ്രസക്തിയുണ്ടെന്നും ജോർദാനിയൻ ഉദ്യോഗസ്ഥർ വിലയിരുത്തുന്നു.

ട്രംപിന് മേൽ രാഷ്ട്രീയ സമ്മർദം
അമേരിക്കയിൽ വരാനിരിക്കുന്ന ഇടക്കാല തെരഞ്ഞെടുപ്പിന് മുൻപ് ഇറാനുമായി ഒരു സമാധാന കരാറിലെത്താനാണ് ട്രംപ് ഇപ്പോൾ ശ്രമിക്കുന്നത്. ചൈനീസ് പ്രസിഡന്റ് ഷി ജിൻപിങ്ങുമായുള്ള കൂടിക്കാഴ്ചയ്ക്ക് മുൻപ് ഇറാൻ വിഷയം പരിഹരിക്കാൻ കഴിയുമെന്ന പ്രതീക്ഷയിലാണ് വൈറ്റ് ഹൗസ്. എന്നാൽ, ചർച്ചകൾ പരാജയപ്പെട്ടാൽ ഇറാനിലെ സൈനിക കേന്ദ്രങ്ങൾക്ക് നേരെ വീണ്ടും ശക്തമായ ആക്രമണം തുടങ്ങുമെന്ന് ട്രംപ് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയിട്ടുണ്ട്.

അതേസമയം, അമേരിക്കയുടെ സമാധാന നിർദേശങ്ങൾ വെറും ‘ആഗ്രഹപ്പട്ടിക’ മാത്രമാണെന്ന് ഇറാനിയൻ പാർലമെന്റ് ഉദ്യോഗസ്ഥർ പരിഹസിച്ചു. ഇറാൻ സൈന്യം ഇപ്പോഴും അതീവ ജാഗ്രതയിലാണെന്നും ഏത് ആക്രമണത്തിനും മറുപടി നൽകാൻ തയ്യാറാണെന്നും നേതാക്കൾ വ്യക്തമാക്കി. ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിൽ അമേരിക്കൻ സാന്നിധ്യം തുടരുമ്പോഴും സഖ്യകക്ഷികളുടെ സഹകരണമില്ലാതെ ദൗത്യം മുന്നോട്ട് കൊണ്ടുപോകുന്നത് ട്രംപിന് വലിയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുകയാണ്.